Opvoeden of verzorgen

razendemoeder                                                                                                                                   

Opvoedingskramp?

Als ik met ouders onderzoek wat zij onder opvoeden verstaan, dan komen we uit op zoiets als: 'Alles wat er zo tussen ouders en kinderen afspeelt; en wat gericht is, of bijdraagt aan de ontwikkeling van het kind.' Klopt. 

Ik merk dat veel ouders ook daarbij denken, maar nog niet zeggen: En, goed maken wat nog niet helemaal goed is. Dus wat in de toekomst nog een keertje gerealiseerd moet worden.

En over die vernauwing in het denken gaat dit stukje. Die kramp. 

 

Opvoeden versus zorgen voor.

Opvoeding verschilt sterk van Zorgen Voor; Iets wat we ook veel doen. Het is belangrijk dat we het verschil zien tussen Zorg en Opvoeding. Meestal zijn deze twee namelijk verweven tot één web van ouderlijke invloed. Een manier om ze te onderscheiden is; de reactie van kinderen.

Kinderen voelen haarfijn het verschil tussen opvoeden en zorgen; zorgen vinden ze prima, hebben ze vaak ook baat bij, en bij opvoeden begint het te wringen. Zorg wordt door hen veel gemakkelijker geaccepteerd dan opvoeding. Dat ligt ook voor de hand, omdat zorg in hun directe belang is, dat belang kunnen kunnen ze vaak ook wel zelf zien. Opvoeding dient altijd een later belang en dat is voor het kind per defenitie onzichtbaar.

We zorgen voor ons kind, op een natuurlijke manier, tot hij in staat is voor zichzelf te zorgen. Kleden hem aan, poetsen nog even na, tot hij het zelf kan.

Opvoeden gaat  over het toekomstige belang van het kind, en zorgen voor, over het directe belang. Bijvoorbeeld, eten geven. Warme kleding en een veilig huis. Dat je hen leert wc papier te gebruiken, een dekbedhoes leert verwisselen, een eitje bakken, zichzelf aankleden, dat vuur gevaarlijk kan zijn en drugs verslavend. Dat soort dingen, maar dat is geen opvoeden.

We weten allemaal hoe trots we op onze kinderen kunnen zijn, als alles goed gaat, met vriendjes, school, sport etc etc. We zien het vaak als een persoonlijk succes. Minder trots zijn we wanneer het niet zo fijn gaat met je kind, dan zien we ook niet meer wat nou 'van ons is of van het kind'. Is het gewoon een druk kind, of komt het door de scheiding? Het schuldgevoel wordt er in elk geval niet minder om. En we zien het vaak als een persoonlijk falen....

Dus werken we steeds harder, als opvoeders, die drang om het goed te doen, en de angst om het slecht te doen, voelen we terdege. ( Sterker nog, als we niets zouden hoeven doen, zijn we als ouders overbodig, en dat is nou ook weer niet de bedoeling.)

Kinderen leren snel. Zoals ze leren lopen, zo leren ze alles. Dacht je dat jij hen hebt leren lopen? Nee, je was erbij, je begeleidde en stimuleerde het proces. En, dat ging toch goed? Dat is alles wat je te doen hebt; wees erbij, begeleid en stimuleer het proces....

 We hoeven alleen maar goed voor onze kinderen te zorgen en daarmee de omstandigheden te kunnen scheppen waarin ze kunnen ontplooien wat in aanleg aanwezig is.

babyloopt

 

 

Waar gaat dit stukje nou eigenlijk over?

In de Opvoedingshandeling zit onze afwijzing verborgen. Het kind moet nu immers verbeteren en is dus niet goed genoeg zoals het nu is. Kinderen voelen dit aan en verzetten zich daardoor sterker tegen hun ouders naarmate die meer gericht zijn op opvoeden.daardoor schieten wij nog meer in een kramp. 

En daarin zit ook vaak de moeilijkheid. Wij  ouders zien vaak het verschil niet meer. Bijvoorbeeld; je wilt aan tafel gaan, en je wilt dat zijn kind eerst zijn speelgoed gaat opruimen. Vanuit Zorg gezien: je wilt eten op een lege tafel, voor iedereen fijn. Vanuit opvoedingsoogpunt: je wilt dat een kind leert om verantwoordelijkheid te nemen voor zijn daden en dus uit zichzelf zijn rommel op moet ruimen. Bij dit verzoek zal je stem vaak ook iets dwingends, zeurderigs, afkeurends krijgen, omdat hij dat blijkbaar nog steeds niet uit zichzelf doet. Zie je het verschil? En wat hoort je kind?

En juist DIT roept uiteindelijk steeds meer verzet op bij het kind bij het opruimen van zijn rommel. en verzet bij  het kind roept bij ons van allerlei dingen op; woede, onmacht, nog harder  en strenger zijn. We raken de verbinding helemaal kwijt.

(En vraag je je nu af hoe! je het in hemelsnaam gedaan krijgt om je kind zijn eigen rommel te laten opruimen omdat je alles al hebt geprobeerd, wees dan verstandig en schrijf je in voor de Basis Mindful Opvoedcursus, een prettige korte cursus met veel handvatten voor dit door situaties. info)

Wat ook meespeelt is het gevoel dat je als ouder bij de handelingen hebt.

Zorghandelingen: zijn vaak spontaan, en in overeenstemming met de situatie.

Opvoedingshandelingen: die vloeien niet voort uit de situatie maar uit je opvatting  HOE je kind zou moeten zijn. daardoor krijgen ze iets krampachtigs, iets waartoe je je als ouder verplicht voelt, vanuit je opvoedingsideaal of vanuit je angst om de controle te verliezen.

Wat kunnen we dan wel doen? 

Vanuit onze waarden voortleven. Kinderen kijken vooral en luisteren eigenlijk nooit. Dus leef vóór hoe je wilt dat je kind doet.

Waarden  kun je een kind niet aanleren,; ze zijn in essentie al aanwezig. Je kunt hoogstens de omstandigheden scheppen waarin ze tot bloei kunnen komen. En die zijn: liefde, veiligheid, ruimte, zorg, eerlijkheid,openheid, trouw,moed etc. En ja, waarden die je als ouder tot uiting brengt, die hoef je niet bij te brengen, die bloeien vanzelf op. En waarden die je als ouder niet tot uiting brengt, kun je je kinderen niet bijbrengen. Het zit er allemaal al in, in je kind.

Ouders; bevrijd je dus van de verplichting om je kinderen beter te maken dan je jezelf gedraagt, want het effect is averechts. Ga de komende tijd eens na bij de handelingen die je doet, ben ik aan het zorgen voor mijn kind, leef ik voor, vanuit mijn waarden, of ben ik een opvoedingspuntje aan het doordrukken?

Denk niet dat je ze moet behoeden voor de vergissingen die je zelf gemaakt hebt, want ze kunnen zich net als jij alleen ontwikkelen door het maken van vergissingen.

Kijk nog eens goed naar je prachtige kind. Dan zie je dat het niet een onbeschreven blad is dat ter wereld is gekomen om door jou te worden beschreven. Dan zie je dat het kind een enorme en unieke verzameling mogelijkheden is die zich wil manifesteren. Hier past alleen bewondering en een grote stap opzij om plaats te maken voor deze nieuwe medemens.

Zodra je als ouder die beknellende ingebeelde verantwoordelijkheid voor het leven hebt losgelaten, zal je zien dat het veel gemakkelijker wordt het te helpen ook zelf die verantwoordelijkheid te nemen. Zo zal schuldgevoel, als je kind het moeilijk heeft plaatsmaken voor compassie, terwijl trots en arrogantie over het welzijn van het kind veranderen in liefde. Liefde en compassie zijn de machtigste hulpmiddelen om bij te dragen aan het welzijn van anderen en onszelf, omdat ze voortvloeien uit onze natuurlijke staat.

 

Bron: het einde van de opvoeding , door Jan Geurtz

 

 

 

 

 

Ben benieuwd wat je hiervan vindt, je kunt hieronder reageren.

Beveiligingscode
Vernieuwen